CIELIMOWO GM. NIECHANOWO.
Cielimowo jest jedną z największych miejscowości gminy Niechanowo. Wieś położona jest tuż przy południowo-wschodnich granicach Gniezna, przy drodze prowadzącej do Wrześni. Według danych z 2021 roku liczyła 1003 mieszkańców. Obecnie miejscowość pełni funkcję spokojnego zaplecza mieszkaniowego dla Gniezna, jednak jej historia sięga początków państwa polskiego.
Pierwsza znana wzmianka o Cielimowie pochodzi z 4 maja 1243 roku.
Cielimowo na przestrzeni wieków.
Cielimowo około XIII wieku – artystyczna wizja wsi położonej na skraju rozległych borów otaczających dawne Gniezno.
Właściciele i dzieje majątku w Cielimowie od XV do XX wieku
W dokumencie wystawionym przez książąt wielkopolskich Przemysła I i Bolesława Pobożnego wieś wraz z dochodami została przeznaczona na utrzymanie szpitala Bożogrobców przy kościele św. Jana w Gnieźnie. Już w średniowieczu miejscowość była więc związana z życiem religijnym i gospodarczym dawnej stolicy Polski.
Jednak dzieje osadnictwa na tych terenach są znacznie starsze. Badania archeologiczne wykazały ślady obecności człowieka już w epoce kamienia. Odkryto także pozostałości osad związanych z kulturą pucharów lejkowatych, kulturą łużycką, pomorską i przeworską. Znaleziska świadczą również o osadnictwie w okresie wczesnego i późnego średniowiecza oraz w czasach nowożytnych. Oznacza to, że okolice Cielimowa były zamieszkiwane niemal nieprzerwanie przez kilka tysięcy lat.
Przez stulecia wieś pozostawała silnie związana z Gnieznem. Dawniej graniczyła z rozległymi borami należącymi do miasta. Pozostałością po tych lasach jest zachowany do dziś las miejski w rejonie ulicy Pustachowskiej, przypominający o dawnym krajobrazie tej części regionu.
Święty Jan Paweł II na błoniach Cielimowa i Gębarzewa
W dniach 3–4 czerwca 1979 roku, podczas swojej pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, św. Jan Paweł II dwukrotnie przebywał na błoniach położonych pomiędzy Cielimowem a Gębarzewem. To tutaj papież przybył śmigłowcem przed uroczystościami w Gnieźnie, a następnie następnego dnia odleciał po zakończeniu wizyty.
Jak głosi napis na znajdującym się w Cielimowie pomniku, Ojciec Święty „na tych błoniach dwukrotnie nauczał i błogosławił Królewski Szczep Piastowy”. Słowa te nawiązują do historycznej roli ziemi gnieźnieńskiej jako kolebki państwa polskiego i miejsca związanego z początkami dynastii Piastów.
Wizyta Jana Pawła II zgromadziła tysiące wiernych z Gniezna i okolicznych miejscowości. Dla wielu mieszkańców była to chwila, którą wspominają do dziś jako jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach regionu. Na pamiątkę tego niezwykłego spotkania w Cielimowie wzniesiono pomnik przypominający o obecności papieża na tych błoniach i jego błogosławieństwie dla ziemi piastowskiej.
Dzień dzisiejszy:
Dzisiejsze Cielimowo łączy w sobie wielowiekową historię z nowoczesnym charakterem rozwijającej się podgrodzkiej miejscowości. Bliskość Gniezna, dawne związki z pierwszą stolicą Polski oraz ślady osadnictwa sięgające odległej przeszłości sprawiają, że jest to miejsce o znacznie bogatszej historii, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
Warto zauważyć, że dawne Cielimowo położone było około 2 kilometrów na południe od współczesnego centrum wsi. Obecny układ miejscowości ukształtował się znacznie później, głównie wzdłuż szosy łączącej Gniezno z Wrześnią.
Zabytki:
Najcenniejszym zabytkiem miejscowości jest dwór pochodzący z drugiej połowy XIX wieku. Budynek stanowi pozostałość dawnego majątku ziemskiego i przypomina o okresie, gdy życie gospodarcze Cielimowa skupiało się wokół folwarku. Obecnie obiekt można oglądać jedynie z zewnątrz.
Kalendarium Cielimowa
Kronika kryminalna Cielimowa
Kradzieże, pożary, bójki, wypadki i inne wydarzenia, o których pisała dawna prasa. Odkryj mniej znane oblicze historii Cielimowa zapisane na łamach gazet sprzed lat.
Tragiczna bójka podczas wykopków w Cielimowie. Dramat z 1929 roku
Jesienne wykopki, zwykła sprzeczka i tragiczny finał. Poznaj historię dramatycznych wydarzeń z 1929 roku, które na długo zapisały się w pamięci mieszkańców Cielimowa.
Źródła i literatura
Dzieje Cielimowa opracowano na podstawie dokumentów średniowiecznych i nowożytnych, ksiąg grodzkich i ziemskich, ksiąg metrykalnych parafii Niechanowo, dawnych rejestrów podatkowych, spisów ludności oraz źródeł genealogicznych. Wykorzystano również informacje zawarte w „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego”, materiałach Archiwum Państwowego, opracowaniach dotyczących historii ziemi gnieźnieńskiej, dokumentacji konserwatorskiej oraz publikacjach poświęconych dziejom wielkopolskich majątków ziemskich i lokalnych społeczności.
