KALENDARIUM DZIEJÓW CZECHOWA

Czasy najdawniejsze

Epoka kamienia – okres wpływów rzymskich

• Na terenie Czechowa odnotowano ślady osadnictwa ludności kultury pucharów lejkowatych, kultury łużyckiej oraz kultury przeworskiej.
• Odkryto również stanowiska z okresu wczesnego i późnego średniowiecza oraz czasów nowożytnych.

---

Średniowiecze

1261

• Prawdopodobna pierwsza wzmianka o Czechowie w źródłach pisanych.
• Według części badaczy wieś należała do rodu Awdańców.
• Identyfikacja miejscowości nie jest całkowicie pewna.

1436

• Jan z Czechowa nabywa trzy części Piotrowa od jego dziedzica Wawrzyńca.

1465

• Augustyn Czechowski zapisuje żonie Helenie 220 grzywien posagu na swoich dobrach.

1469

• Augustyn Czechowski przekazuje Janowi Czechowskiemu Czechowo, Jarząbkowo, Chwaliszyce, Gąsiorowo i Chwalibogówko.

1494

• Jan Czechowski zapisuje żonie Katarzynie, córce Jana Swynarskiego, wójta gnieźnieńskiego, 200 złotych posagu na połowie Czechowa i Jarząbkowa.

---

XVI wiek

1518

• Tomasz Czechowski przekazuje matce Katarzynie dożywotnie użytkowanie Czechowa.

1519

• Tomasz Czechowski zabezpiecza matce Katarzynie 400 złotych na dobrach Czechowo i Jarząbkowo.

1524

• W źródłach pojawia się sołectwo w Czechowie należące do Tomasza Czechowskiego.

1528

• Tomasz Czechowski zapisuje dochód z Czechowa i Jarząbkowa na rzecz wikariuszy katedry poznańskiej.

1530

• Tomasz Czechowski zapisuje żonie Magdalenie Wrzesieńskiej 400 złotych posagu na Czechowie i Piotrowie.

1544

• Jan i Stanisław Słomowscy sprzedają Czechowo i Jarząbkowo Andrzejowi Brudzewskiemu.

1547

• Czechowo przechodzi w ręce Wojciecha Mielżyńskiego.

1553

• Janusz Słomowski i Jadwiga z Bnina sprzedają połowę Czechowa Łukaszowi Strzałkowskiemu.

1556

• Jan Słomowski sprzedaje Czechowo Wojciechowi Gniazdowskiemu.

1565

• Rejestr poborowy odnotowuje:
  • 7 łanów ziemi kmiecej,
  • 4 zagrodników,
  • 3 komorników,
  • 2 wiatraki.

1567

• Łukasz i Maksymilian Słomowscy sprzedają swoje części Czechowa Andrzejowi Wydzierzewskiemu.

1571

• Słomowscy sprzedają całą wieś Stanisławowi Bnińskiemu, sędziemu ziemskiemu poznańskiemu.

1580

• W dokumentach pojawiają się kolejne transakcje związane z Czechowem i Jarząbkowem.

1599

• Krzysztof Iwiński występuje jako dziedzic Czechowa i Jarząbkowa.

---

XVII wiek

1601

• Krzysztof Iwiński oddaje Czechowo Janowi Gunickiemu w roczny wyderkaf.

1602

• Krzysztof Iwiński sprzedaje Czechowo Maciejowi Trzeckiemu za 5500 złotych.

1605

• Maciej Trzecki występuje jako tenutariusz Czechowa i Jarząbkowa.

1612

• Krzysztof Iwiński sprzedaje Czechowo i Jarząbkowo Janowi Gałczyńskiemu.

1627

• Łukasz Mielżyński obejmuje Czechowo i Jarząbkowo.

1638

• Piotr Iwiński sprzedaje Czechowo, Jarząbkowo, część Michałek i Jelitowo Katarzynie z Bnina Opalińskiej oraz Teresie Zaleskiej za 35 000 złotych.

1639

• Katarzyna Opalińska przekazuje swoje prawa Teresie Zaleskiej.

1645

• Adam Uriel Czarnkowski sprzedaje Czechowo Łukaszowi Pigłowskiemu za 49 000 złotych.

1651

• Łukasz Pigłowski przekazuje Czechowo synowi Janowi.

1675

• W wyniku działów rodzinnych Czechowo przechodzi do Jana Popowskiego.

1676

• Jan Popowski zastawia Czechowo franciszkanom poznańskim.

1677

• Jan Popowski zabezpiecza na Czechowie posag swojej żony Jadwigi Pigłowskiej.

1694

• Zawarty zostaje kontrakt dotyczący Czechowa i Jarząbkowa pomiędzy Janem Popowskim a Adamem Jaraczewskim.

---

XVIII wiek

1731

• Marian Popowski występuje jako dziedzic i kolator dóbr Czechowo.

1740

• Ślub Bogusława Popowskiego z Marianną Kaliszkowską.
• Narodziny ich córki Katarzyny Elżbiety.

1742

• Umiera Jadwiga Popowska.

1743

• Przeprowadzono wizję majątku.
• Opisano drewniany dwór kryty gontem.
• Większość zabudowań gospodarczych znajduje się w złym stanie.
• We wsi znajduje się 11 gospodarstw.

1744

• W dokumentach wymieniony zostaje zmarły Bogusław Popowski jako dziedzic Czechowa.

1775

• Antoni Widlicki i Zofia z Rożnowskich występują jako właściciele Czechowa i Jarząbkowa.

1776

• Narodziny Nepomuceny Zofii Widlickiej.

1778

• Narodziny Piotra Pawła Widlickiego.

1785

• Wizja majątku odnotowuje dwór w dobrym stanie, wymagający jedynie naprawy dachu.

1788

• Czechowo znajduje się w rękach rodziny Goczałkowskich.

1789

• Narodziny Józefa Ignacego Teodora Goczałkowskiego.

1798

• Umiera Zofia Baranowska w wieku 88 lat.

---

XIX wiek

1800

• Michał Józef Brzozowski i Magdalena ze Szczanieckich występują jako właściciele części Czechowa i Jarząbkowa.

1804

• Umiera Magdalena ze Szczanieckich Brzozowska.

1809

• Józefa Franciszka Brzozowska wychodzi za Jerzego Przanowskiego.

1811

• Wojciech i Honorata Wereczyńscy występują jako posesorzy Czechowa.

1819

• Umiera Damazy Seyberlich, syn właścicieli Czechowa i Jarząbkowa.

1828

• W Czechowie odnotowano narodziny Marianny, córki ekonoma Ignacego Moszczyńskiego.

1828

• Według ksiąg notarialnych właścicielami majątku są Johann Samuel Trinkus i Anna z Kernklów.

1836

• Właścicielem majątku zostaje Stanisław Chrzanowski.

1837

• Narodziny Stanisławy Chrzanowskiej.

1840

• Narodziny Michała Mateusza Franciszka Chrzanowskiego.

1844

• Narodziny Wiktora Stefana Wacława Chrzanowskiego.

1846

• Czechowo liczy 11 domów i 123 mieszkańców.

około 1850

• Powstaje obecny dwór w Czechowie.

1856

• Umiera Stanisław Chrzanowski, właściciel Czechowa, Jarząbkowa i Jelitowa.

1874

• Właścicielem majątku jest Wiktor Chrzanowski.

1880

• Majątek liczy 1132 morgi.
• We wsi mieszka 109 osób.
• Wszystkimi mieszkańcami są katolicy.
• 47 mieszkańców nie umie czytać ani pisać.

24 lutego 1885

• Umiera Wiktor Chrzanowski.

1886

• Umiera Józefa Wysocka z domu Kiedrzyńska.

14 marca 1894

• Umiera Wacław Chrzanowski.

---

XX wiek

1911

• Dr Stefan Chrzanowski zostaje właścicielem majątku.

1913

• Majątek liczy 344 ha.
• Posiada telefon nr 9 w centrali w Żydowie.
• Dochód gruntowy wynosi 3744 marki.

1926

• Majątek obejmuje 337 ha.
• Zarządzaniem zajmuje się Helena Nieniewska.

1928

• Czechowo liczy 188 mieszkańców.
• We wsi działa wiatrak należący do W. Wichlińskiego.

1939

• Ostatnim przedwojennym właścicielem pozostaje dr Stefan Chrzanowski.

II wojna światowa

1940–1941

• Majątek przejmuje administracja niemiecka.

lipiec 1941

• Powiernikiem majątku zostaje Maximilian (Max) von Arronet, przesiedleniec z Estonii.

styczeń 1945

• Rodzina von Arronet opuszcza Czechowo przed nadejściem Armii Czerwonej.

Po wojnie

1945–1946

• Majątek zostaje przejęty przez Skarb Państwa.

po 1945

• Powstaje Państwowe Gospodarstwo Rolne.

lata 90. XX wieku

• Likwidacja PGR-u.

2021

• Czechowo liczy 193 mieszkańców.

---

Powrót do strony głównej Czechowa.

Źródła

• Teki Dworzaczka, Biblioteka Kórnicka PAN.
• Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski.
• Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI wieku.
• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.
• Księga adresowa Polski 1928.
• Narodowy Instytut Dziedzictwa.
• Materiały i opracowania Andrzeja Prusa Niewiadomskiego.
• Archeologiczne Zdjęcie Polski.
• „Dzieje Powiatu Gnieźnieńskiego”.