Kalendarium dziejów Kędzierzyna
ok. 5500–4500 p.n.e.
Najstarsze ślady obecności człowieka na terenie dzisiejszego Kędzierzyna pochodzą z neolitu. Odkryto kamienną siekierkę oraz trzy kamienne toporki, wiązane z najstarszymi społecznościami rolniczymi zamieszkującymi ziemię gnieźnieńską.
Schyłek neolitu
Na terenie miejscowości rozwija się osadnictwo ludności schyłku neolitu, o czym świadczą odkrycia archeologiczne zarejestrowane podczas badań Archeologicznego Zdjęcia Polski.
Epoka brązu i wczesna epoka żelaza
Na obszarze Kędzierzyna istnieją osady ludności kultury łużyckiej i pomorskiej.
Wczesne średniowiecze
Na terenie dzisiejszego Kędzierzyna funkcjonuje osada, której mieszkańcy pozostawili po sobie cmentarzysko szkieletowe odkryte w XX wieku.
7 lipca 1136 roku
Pierwsza znana wzmianka o miejscowości.
W bulli papieża Innocentego II wymieniono wieś Candrea, utożsamianą z dzisiejszym Kędzierzynem.
1321 rok
Arcybiskup gnieźnieński Janisław eryguje parafię pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła.
1413 rok
Pierwsza wzmianka o kościele parafialnym.
Świątynia określona zostaje jako stara i zniszczona. W źródłach pojawia się również pierwszy znany z imienia proboszcz – Jakub.
XVI wiek
Kędzierzyn pozostaje własnością arcybiskupów gnieźnieńskich i leży w województwie kaliskim, powiecie gnieźnieńskim.
Przed 1521 rokiem
Do parafii należą między innymi: Kędzierzyn, Szczytniki, Żelazkowo, Wola Skorzęcka, Trzuskołoń, Lubochnia, Wierzbiczany i Goczałkowo.
Po 1521 roku
Granice parafii zostają rozszerzone o kolejne miejscowości, między innymi Braunsfeld, Charlottenhof, Jelonek, Kujawki, Młynek, Piaski i Zdroje.
1564 rok
Rejestr poborowy wymienia:
- 9 łanów kmiecych,
- 4 łany sołtysie,
- dwie karczmy.
Wieś zapisana została jako Cęndzierzino.
1576 rok
We wsi działają dwie karczmy doroczne. Rejestr podatkowy wymienia również dwóch rybaków.
1579 rok
Odnotowano:
- 8 łanów kmiecych,
- 3 łany opuszczone,
- 1 łan karczemny.
1588 rok
Rejestr podatkowy potwierdza funkcjonowanie:
- 8 łanów kmiecych,
- 3 łanów pustych,
- 1 łanu karczemnego.
XVII–XVIII wiek
Kędzierzyn należy do tzw. klucza szczytnickiego, stanowiącego własność arcybiskupów gnieźnieńskich.
Początek XVIII wieku
Drewniany kościół ulega zniszczeniu w wyniku pożaru.
1717 rok
Arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Stanisław Szembek funduje nowy drewniany kościół.
Lata 1618–1620
Rejestr podatkowy wymienia dwa łany kmiece, dwa łany folwarczne oraz dwa łany sołtysie.
Przed 1840 rokiem
Arcybiskup Marcin Dunin nakazuje zamknięcie zniszczonego drewnianego kościoła.
1840 rok
Powstaje obecny murowany kościół parafialny św. Andrzeja Apostoła, wybudowany dzięki funduszom rządu pruskiego i parafian.
1846 rok
Kędzierzyn liczy 24 domy i 217 mieszkańców. Wieś stanowi własność rządową.
Rok szkolny 1866/1867
W miejscowej szkole uczy się około 70 dzieci. Nauczycielem jest Andrzej Seyda.
1868 rok
Probostwo obejmuje ks. Teodor Neumann.
1877–1882
Rozbudowa kościoła o transept i prezbiterium. Powstaje murowane ogrodzenie cmentarza oraz prawdopodobnie obecna plebania.
1882 rok
Wieś liczy 26 domów i 304 mieszkańców. Funkcjonuje folwark o powierzchni 328 mórg.
23 grudnia 1891 roku
Umiera długoletni proboszcz ks. Teodor Neumann. Zostaje pochowany na cmentarzu przykościelnym.
1892 rok
Nowym proboszczem zostaje ks. Walenty Roesler.
1909 rok
Księga adresowa polskich właścicieli ziemskich wymienia folwark o powierzchni około 70 hektarów.
Czerwiec 1915 roku
Ks. Walenty Roesler przechodzi na emeryturę.
Grudzień 1915 roku
Parafię obejmuje ks. Witold Nowakowski.
1916 rok
Rozbudowa budynku plebanii.
Lata 1934–1935
Podczas karczowania lasu przypadkowo odkryte zostaje wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe z bogatym wyposażeniem grobowym.
1930 rok
Kędzierzyn liczy 356 mieszkańców. Działają kowale, kołodziej, murarze, stolarz, szewcy, sklep spożywczy, dwa wiatraki oraz Kółko Rolnicze.
12 marca 1935 roku
Umiera proboszcz ks. Witold Nowakowski. Zostaje pochowany przy kościele.
1 lipca 1937 roku
Probostwo obejmuje ks. Mieczysław Figas.
Okres II wojny światowej
Część mieszkańców zostaje wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa. Ich gospodarstwa przejmują niemieccy osadnicy przesiedleni z Łotwy.
26 sierpnia 1940 roku
Niemcy aresztują ks. Mieczysława Figasa i wywożą go do obozu koncentracyjnego Dachau.
1945 rok
Po zakończeniu wojny ks. Mieczysław Figas wraca do Kędzierzyna i ponownie obejmuje obowiązki proboszcza.
1 sierpnia 1987 roku
Po pięćdziesięciu latach posługi duszpasterskiej ks. Mieczysław Figas przechodzi na emeryturę.
2021 rok
Kędzierzyn liczy 209 mieszkańców. Miejscowość pozostaje jedną z najstarszych wsi parafialnych gminy Niechanowo, zachowując cenny zespół zabytków sakralnych oraz bogate dziedzictwo archeologiczne. (en.wikipedia.org)
