Zabytki Arcugowa

Arcugowo należy do najciekawszych historycznie miejscowości gminy Niechanowo. O wielowiekowych dziejach wsi przypomina przede wszystkim zachowany zespół dworsko-parkowy, którego początki sięgają pierwszej połowy XIX wieku. Na jego terenie znajdują się obiekty związane z rodzinami Rożnowskich i Rzewuskich – właścicieli majątku przez ponad sto lat. Uzupełnieniem historycznego krajobrazu są zabytkowy park krajobrazowy, rodzinne mauzoleum oraz figura Matki Boskiej stojąca przy dawnej bramie wjazdowej do posiadłości.

Dwór w Arcugowie

Najcenniejszym zabytkiem miejscowości jest dwór wzniesiony w 1815 roku z inicjatywy Michała Cypriana Rożnowskiego. Pierwotnie był to parterowy budynek o klasycystycznym charakterze. W połowie XIX wieku został rozbudowany przez Dezyderego Rożnowskiego, a po przejęciu majątku przez doktora Romualda Rzewuskiego w 1887 roku przeszedł gruntowną przebudowę w stylu neogotyku angielskiego.

W wyniku przebudowy powstała charakterystyczna wieża narożna, reprezentacyjna sala balowa z emporą muzyczną oraz szereg elementów dekoracyjnych nadających budowli obecny wygląd. Na początku XX wieku dobudowano ogród zimowy, a po 1912 roku również kaplicę.

DURCZYKIEWICZ Leonard DWORY POLSKIE W WIELKIEM KSIĘSTWIE POZNAŃSKIEM 1912 rok.

Park dworski

Dwór otacza park krajobrazowy, którego początki sięgają pierwszej połowy XIX wieku. Zachowany starodrzew tworzy wyjątkową oprawę dla historycznej rezydencji. Park przez dziesięciolecia stanowił miejsce spacerów mieszkańców dworu i gości odwiedzających majątek.

Mauzoleum rodziny Rzewuskich

Na terenie parku znajduje się rodzinne mauzoleum Romualda Rzewuskiego (1864–1919) oraz jego żony Zofii z Lutomskich Rzewuskiej (1867–1940). Jest ono jednym z najcenniejszych elementów całego założenia parkowego i świadectwem historii rodziny, która przez kilkadziesiąt lat związana była z Arcugowem.

Figura Matki Boskiej z 1866 roku

Przy dawnej bramie wjazdowej do majątku znajduje się figura Matki Boskiej z wyrytą datą 1866 roku. Według miejscowej tradycji fundatorką była Emilia z Przyłuskich Rożnowska, żona Dezyderego Rożnowskiego. Figura upamiętniać miała pierwszą rocznicę śmierci jej stryja, arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego oraz Prymasa Polski Leona Przyłuskiego.

Dziś obiekty te tworzą jeden z najlepiej zachowanych zespołów dworsko-parkowych na terenie gminy Niechanowo i przypominają o czasach, gdy Arcugowo było siedzibą znacznego majątku ziemskiego.

← Powrót na stronę główną Arcugowa.