Wizytacja biskupa Antoniego Laubitza w Jarząbkowie w 1936 roku
Grafika ilustracyjna.
Wielkie święto parafii i lokalnej społeczności
Maj 1936 roku zapisał się w historii Jarząbkowa jako czas jednego z najważniejszych wydarzeń religijnych okresu międzywojennego. W uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego parafię odwiedził biskup pomocniczy archidiecezji gnieźnieńskiej Antoni Laubitz. Wizytacja kanoniczna zgromadziła nie tylko mieszkańców Jarząbkowa, ale również wiernych z okolicznych miejscowości, przedstawicieli ziemiaństwa oraz liczne organizacje społeczne działające przy parafii.
Było to wydarzenie wyjątkowe, ukazujące zarówno znaczenie miejscowej parafii, jak i zaangażowanie jej mieszkańców w życie religijne oraz społeczne.
Uroczyste przygotowania
Do wizyty dostojnego gościa przygotowywano się przez wiele tygodni. Drogi prowadzące do Jarząbkowa udekorowano licznymi bramami triumfalnymi. Według relacji prasowej już od granicy parafii można było dostrzec kilkanaście okazałych konstrukcji przygotowanych specjalnie na tę okazję.
Najbardziej okazała z nich nosiła napis:
„Prostujcie drogi Pańskie”.
Hasło to miało symbolizować nie tylko religijny charakter uroczystości, ale również codzienną pracę duszpasterską prowadzoną w parafii.
Biskup Antoni Laubitz został powitany już w Malczewie przez przedstawicieli okolicznego ziemiaństwa. Następnie do Jarząbkowa eskortowała go imponująca banderia konna licząca około stu jeźdźców, prowadzona przez porucznika Wojciecha Cichockiego z Żółcza. Tak liczna konna eskorta należała do rzadkości nawet podczas największych uroczystości wiejskich.
Powitanie w Jarząbkowie
Po przybyciu do Jarząbkowa biskupa powitał patron miejscowego kościoła, dr Chrzanowski. W imieniu najmłodszych parafian wystąpiła dziewczynka ubrana w strój krakowski, która wygłosiła okolicznościowy wiersz.
Następnie uformowała się uroczysta procesja prowadząca gościa do kościoła parafialnego św. Marcina.
Przed wejściem do świątyni biskupa przywitał miejscowy proboszcz ks. Berger. W swoim przemówieniu przypomniał wysiłek mieszkańców związany z przebudową kościoła. Podkreślał, że dzięki ofiarności parafian dawny, skromny budynek świątyni został odnowiony i wzbogacony o nową wieżę widoczną z daleka ponad okolicznymi polami.
Jak zaznaczał proboszcz, w dzieło odnowy zaangażowali się wszyscy mieszkańcy parafii – zarówno zamożniejsi gospodarze, jak i mniej zamożni wierni.
Nowy kościół i żywa parafia
Wizytacja odbywała się zaledwie kilka lat po zakończeniu gruntownej przebudowy kościoła przeprowadzonej w latach 1928–1930. Dzięki przeprowadzonym pracom świątynia zyskała nowy wygląd, większą przestrzeń wewnętrzną oraz charakterystyczną wieżę.
Ks. Berger podkreślał jednak, że rozwój parafii nie ograniczał się jedynie do inwestycji materialnych. Równie ważna była działalność religijna i społeczna mieszkańców.
Słowa te znalazły potwierdzenie w dalszym przebiegu uroczystości.
Bierzmowanie i spotkanie z wiernymi
Podczas wizytacji biskup Antoni Laubitz zwrócił się do zgromadzonych wiernych ze słowami uznania i zachęty do dalszej pracy religijnej. Prasa podkreślała serdeczny charakter jego wystąpienia oraz bardzo życzliwe przyjęcie przez mieszkańców.
Jednym z najważniejszych punktów programu było udzielenie sakramentu bierzmowania licznie zgromadzonej młodzieży i dorosłym parafianom.
Dla wielu mieszkańców była to jedyna okazja w życiu do bezpośredniego spotkania z wysokim dostojnikiem kościelnym.
Akademia i działalność organizacji parafialnych
Wieczorem odbyła się uroczysta akademia połączona z iluminacją kościoła oraz przykościelnego ogrodu. Uroczystość pozwoliła zaprezentować bogate życie społeczne parafii.
W imieniu Akcji Katolickiej przemawiała Stefania Brzeska z Mierzewa. Następnie przedstawiono delegacje działających na terenie parafii organizacji:
- Akcji Katolickiej,
- Katolickiego Stowarzyszenia Mężów,
- Katolickiego Stowarzyszenia Kobiet,
- Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej,
- Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej,
- Katolickiego Stowarzyszenia Robotników Polskich,
- Kółka Rolniczego,
- Kółka Włościanek.
Szczególne uznanie zdobył miejscowy chór kościelny, który wykonał kilka utworów przygotowanych specjalnie na tę okazję. Pozytywnie oceniono również występy recytatorów.
Relacja prasowa podkreślała, że parafia w Jarząbkowie wyróżniała się wyjątkową aktywnością społeczną i dobrą organizacją.
Wizyta w Czechowie
Następnego dnia biskup odwiedził Czechowo, gdzie gościł w majątku dra Chrzanowskiego.
Podczas pobytu dokonał poświęcenia figury Chrystusa Dobrego Pasterza. Monument został ufundowany przez właściciela majątku jako spełnienie życzenia jego zmarłej matki. Autorem projektu był bydgoski rzeźbiarz Gajewski.
Po zakończeniu wizyty biskup udał się do Żydowa, odprowadzany przez miejscową banderię konną.
Pamiątka ważnego wydarzenia
Wizytacja Antoniego Laubitza była jednym z największych wydarzeń religijnych w dziejach międzywojennego Jarząbkowa. Uroczystości zgromadziły setki mieszkańców parafii i okolicznych miejscowości, a ich przebieg pokazał siłę miejscowej wspólnoty oraz znaczenie parafii św. Marcina jako centrum życia religijnego i społecznego.
Dla historyków wydarzenie to ma dodatkową wartość. Zachowana relacja prasowa pozwala poznać działalność organizacji funkcjonujących przy parafii, zaangażowanie mieszkańców w przebudowę kościoła oraz rolę, jaką w życiu lokalnej społeczności odgrywali duchowni i ziemianie.
Źródło: „Lech. Gazeta Gnieźnieńska”, nr 131 z 6 czerwca 1936 r.
