Niemiecka kolonizacja Gurówka na początku XX wieku
Na przełomie XIX i XX wieku Gurówko znalazło się w centrum procesu, który dotknął wiele wielkopolskich wsi znajdujących się pod zaborem pruskim. Był to okres działalności Komisji Kolonizacyjnej, instytucji powołanej przez władze niemieckie w celu wykupywania majątków ziemskich od polskich właścicieli i osadzania na nich niemieckich kolonistów.
Komisja Kolonizacyjna
Królewska Komisja Kolonizacyjna dla Prus Zachodnich i Poznańskiego została utworzona przez rząd niemiecki w 1886 roku. Jej zadaniem było wzmacnianie niemieckiego osadnictwa na terenach zamieszkanych przez Polaków. Komisja skupowała majątki ziemskie, a następnie dzieliła je na mniejsze gospodarstwa przeznaczone dla osadników sprowadzanych z różnych części Cesarstwa Niemieckiego.
Działania te były elementem prowadzonej przez państwo pruskie polityki germanizacyjnej. Władze liczyły, że zwiększenie liczby niemieckich gospodarzy na ziemiach Wielkopolski doprowadzi do stopniowego osłabienia polskiego stanu posiadania.
Zakup majątku w Gurówku
W 1906 roku Komisja Kolonizacyjna zakupiła w Gurówku około 284 hektary ziemi. Był to jeden z większych majątków w okolicy przeznaczonych do parcelacji.
Po przejęciu dóbr rozpoczęto przygotowania do osadzenia nowych gospodarzy. Dotychczasowy majątek ziemski został podzielony na mniejsze gospodarstwa rolne, które następnie przekazano niemieckim kolonistom.
Do 1909 roku na terenie Gurówka utworzono trzynaście nowych gospodarstw osadniczych. Wraz z ich powstaniem zmienił się układ własnościowy wsi, a liczba ludności zaczęła stopniowo wzrastać.
Powstanie kolonii Elisenhain
W okresie niemieckiego osadnictwa Gurówko funkcjonowało również pod nazwą Elisenhain. Nazwa ta pojawia się na niemieckich mapach topograficznych z początku XX wieku.
Koloniści otrzymywali nowoczesne jak na tamte czasy gospodarstwa wyposażone w budynki mieszkalne i gospodarcze. Wiele z nich powstało według podobnych projektów architektonicznych stosowanych przez Komisję Kolonizacyjną w całej Wielkopolsce.
Układ części zabudowy wiejskiej oraz rozmieszczenie niektórych gospodarstw do dziś przypomina o przeprowadzonych wówczas zmianach.
Życie codzienne kolonistów
Niemieccy osadnicy zajmowali się przede wszystkim rolnictwem. Gospodarstwa były zwykle nastawione na produkcję zbożową oraz hodowlę zwierząt gospodarskich.
Choć nowe osadnictwo miało charakter polityczny, codzienne życie mieszkańców często koncentrowało się na pracy w gospodarstwie i kontaktach z okoliczną ludnością. W praktyce obok siebie funkcjonowali zarówno Polacy, jak i Niemcy, choć różnice narodowościowe pozostawały widoczne.
Gurówko po odzyskaniu niepodległości
Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości Gurówko znalazło się ponownie w granicach państwa polskiego. Część niemieckich osadników pozostała we wsi, inni stopniowo opuszczali swoje gospodarstwa.
Mimo zmian politycznych skutki kolonizacji były widoczne jeszcze przez wiele dziesięcioleci. Powstałe na początku XX wieku gospodarstwa funkcjonowały nadal, a układ przestrzenny miejscowości zachował wiele cech nadanych mu przez Komisję Kolonizacyjną.
Dziedzictwo kolonizacji
Kolonizacja niemiecka była jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach Gurówka w XX wieku. Doprowadziła do gruntownej przebudowy struktury własnościowej wsi oraz powstania nowych gospodarstw rolnych.
Dziś wydarzenia te stanowią ważny element historii miejscowości i przypominają o czasach, gdy Wielkopolska znajdowała się pod zaborem pruskim. Zachowane mapy, dokumenty urzędowe oraz dawna zabudowa pozwalają odtworzyć okres, który na trwałe wpłynął na rozwój Gurówka.
