Kalendarium Arcugowa

Arcugowo na przestrzeni wieków

Okres pradziejowy

Neolit i epoka brązu

Na terenie Arcugowa odkryto ślady osadnictwa ludności kultury pucharów lejkowatych oraz kultury amfor kulistych. Znaleziska te świadczą o obecności człowieka już kilka tysięcy lat przed naszą erą.

Epoka brązu i wczesna epoka żelaza

Archeolodzy stwierdzili również ślady osadnictwa ludności kultury łużyckiej.

Okres wpływów rzymskich (I–IV wiek n.e.)

Z terenu miejscowości pochodzą dwa cenne zabytki archeologiczne – paciorek szklany oraz paciorek bursztynowy. Znaleziska zostały przekazane do Muzeum Archeologicznego w Poznaniu przez właściciela majątku w Arcugowie.

Wczesne i późne średniowiecze

Badania Archeologicznego Zdjęcia Polski potwierdziły istnienie osadnictwa również we wczesnym i późnym średniowieczu.


Średniowiecze

Przed 1287 rokiem

Arcugowo należało do podkomorzego poznańskiego Bogusława.

1287 rok

Książę wielkopolski Przemysł II zatwierdził zamianę dóbr pomiędzy podkomorzym poznańskim Bogusławem a klasztorem Kanoników Regularnych w Trzemesznie. W wyniku tej transakcji Arcugowo przeszło na własność klasztoru.

1326 rok

Arcybiskup gnieźnieński Janisław zrzekł się przysługującej mu dziesięciny z Arcugowa na rzecz klasztoru w Trzemesznie.


XVI wiek

1514 rok

Źródła wspominają o istniejącym w Jarczugowie (tak nazywano w tamtym czasie Arcugowo) sołectwie. Dokument potwierdza własność klasztoru trzemeszeńskiego.

1560 rok

Opat Aleksander Mieleński i konwent trzemeszeński zawarli ugodę graniczną z Krzysztofem Iwieńskim, właścicielem Niechanowa, Nowej Wsi i Miroszki. Dokument potwierdza przynależność Jarczugowa do dóbr klasztornych.

1564 rok

Rejestr poborowy województwa kaliskiego wymienia Jarczugowo jako wieś posiadającą 4 łany kmiece. Podatek wynosił 2 floreny i 20 groszy.


XVIII wiek

1707 rok

W metrykach parafii Niechanowo odnotowano narodziny Zygmunta Floriana Antoniego Koźmińskiego w Arcugowie.

1710 rok

Konwent trzemeszeński oraz Kazimierz Obwarzankowski rozliczyli dzierżawę wsi Trzuskołom i Arcugowo.

1714 rok

Chryzostom Jucki otrzymał od konwentu trzemeszeńskiego w zastaw na trzy lata wsie Trzuskołom i Jarcugowo.

1790 rok

W źródłach pojawia się rodzina Ruckich związana z Jarcugowem.

1791 rok

Leon Niekraś został odnotowany jako posesor Jarcugowa.

1796 rok

Po przejęciu dóbr kościelnych przez państwo pruskie Arcugowo przestało być własnością kościelną.


XIX wiek

Około 1803 roku

Właścicielem majątku został Michał Cyprian Rożnowski herbu Nowina.

1815 rok

Z inicjatywy Michała Cypriana Rożnowskiego powstał murowany dwór w Arcugowie.

1818 rok

Źródła wymieniają Michała Cypriana Rożnowskiego jako dziedzica Arcugowa.

1832 rok

Magdalena Karolina Lucyna Rożnowska, córka Michała Cypriana Rożnowskiego, zawarła związek małżeński z Andrzejem Sarnowskim.

1846 rok

Arcugowo liczyło 13 domów i 123 mieszkańców.

Połowa XIX wieku

Dezydery Rożnowski rozbudował istniejący dwór poprzez dobudowanie piętrowego skrzydła.

1847 rok

Urodziła się Marianna Antonina Rożnowska, córka Dezyderego Rożnowskiego i Emilii z Przyłuskich.

1849 rok

Urodził się Michał Józef Rożnowski.

1851 rok

Urodził się Wojciech Antoni Rożnowski.

1866 rok

Przy bramie wjazdowej do majątku ustawiono figurę Matki Boskiej z zachowaną do dziś datą fundacji.

11 września 1869 roku

W wieku 44 lat zmarła Emilia z Przyłuskich Rożnowska, żona Dezyderego Rożnowskiego.

1880 rok

Wieś liczyła 164 mieszkańców zamieszkujących 10 domów.

1887 rok

Zmarł Dezydery Rożnowski.

29 grudnia 1887 roku

Majątek Arcugowo nabył od rodziny Rożnowskich doktor Romuald Rzewuski.

Po 1887 roku

Dwór został przebudowany w stylu neogotyku angielskiego. Powstała wieża, sala balowa oraz nowe elementy architektoniczne.

25 kwietnia 1895 roku

Uruchomiono ruch osobowy na odcinku kolejki wąskotorowej Gniezno – Jaworowo.

1 stycznia 1896 roku

Oddano do użytku linię kolejki wąskotorowej Gniezno – Mielżyn przebiegającą przez Arcugowo.

16 września 1896 roku

Otwarto odcinek kolejki wąskotorowej Arcugowo – Kleparz.

1900 rok

Arcugowo posiadało powierzchnię 386 hektarów, liczyło 9 domów i 172 mieszkańców.


XX wiek

Początek XX wieku

Do dworu dobudowano ogród zimowy.

Po 1912 roku

Od strony południowej powstała kaplica dworska.

1919 rok

Zmarł Romuald Rzewuski.

1921 rok

Majątek odziedziczył Wacław Rzewuski.

1926 rok

Księga adresowa polskich właścicieli ziemskich podaje powierzchnię majątku wynoszącą 386 hektarów.

1945 rok

Majątek przejęło państwo. Rozpoczęła się parcelacja gruntów.

Lata powojenne

Dwór ulegał stopniowej dewastacji.

1962 rok

Cofnięto decyzję o rozbiórce dworu. Obiekt został wyremontowany i przejęty przez Zakład Usług Turystycznych i Łowieckich PGR Żydowo.

Lata 70. XX wieku

W dworze organizowano polowania i spotkania dla przedstawicieli władz PRL.

Lata 80. XX wieku

W zabytkowym zespole funkcjonował ośrodek wypoczynkowy.


XXI wiek

Początek XXI wieku

Posiadłość powróciła do spadkobierców dawnych właścicieli.

2021 rok

Arcugowo liczyło 140 mieszkańców.

Powrót do strony głównej Arcugowa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *