PRZYBRODZIN GM. POWIDZ. DZIEJE WSI I JEJ MIESZKAŃCÓW.

Wieś letniskowa przy powidzkim jeziorze. Nad jeziorem plaża, camping i punkty gastronomiczne. Wzdłuż jeziora ścieżka pieszo-rowerowa do około 2 km oddalonego Powidza. Do powiatowej Słupcy mamy z Przybrodzina 25 km. Wieś w 2021 roku liczyła 115 mieszkańców, tym samym w latach 1998-2021 liczba mieszkańców tej letniskowej miejscowości wzrosła o 64%.

Fot. Plaża w Przybrodzinie.

Dzieje Wsi:

Epoka brązu

Z tego okresu, z terenów nad jeziorem pochodzą najstarsze ślady pobytu ludzi w Przybrodzinie.

• Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Średniowiecze

Po południowej stronie wsi na wzgórzu znajdowała się osada a na skarpie przy drodze cmentarzysko szkieletowe.

• K. Kasprzak i B. Raszka. Powidzki Park Krajobrazowy.

1511 rok.

Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych o Przybrodzinie. Było to w czasach panowania króla Zygmunta I zwanego Starym.

XVI wiek.

Miejscowość w tym czasie położona jest w województwie kaliskim, powiecie gnieźnieńskim, parafii Powidz. Jest wsią królewską.

1564 roku

Przybrodzin zwany w tym czasie Przebrodzino liczy 15 łanów ziemi kmiecej.

• Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w., red. M. Słoń, http://atlasfontium.pl

(Według części historyków można przyjąć, że do uprawy łana ziemi, czyli w przybliżeniu 17 ha potrzeba było 11 osób, dorosłych i dzieci. Mogła być to rodzina kmiecia z parobkiem i jego rodziną lub dwóch kmieci, z których każdy gospodarzył na połowie łana ziemi. Natomiast zagrodnicy posiadali najczęściej tylko zagrodę i ewentualnie do 1/4 łana ziemi, komornicy nie posiadali domu i mieszkali w wynajętych izbach. W zamian za możliwość uprawy ziemi kmiecie i zagrodnicy byli zobowiązani do odrabiania pańszczyzny w folwarku pana wsi, i inych świadczeń na jego rzecz. Wymiar pańszczyzny uzależniony był od ilości uprawianej ziemi, cała ziemia we wsi, w tym też ta uprawiana przez kmieci i niekiedy zagrodników, stanowiła własność pana wsi. Znajdujące się na wsiach karczmy, wiatraki i młyny w olbrzymiej większości stanowiły własność właściciela wsi lub co było bardzo częste, tylko jej części, w tym przypadku wynajmowane były użytkownikom, na co roku odnawianą dzierżawę).

1579 roku

Wieś we władaniu Krzysztofa Iwieńskiego, jest tam już młyn wodny o jednym kole oraz wiatrak. Łanów ziemi kmiecej jest już tylko 7,5. Być może na pozostałych 7,5 łanach figurujących jeszcze w wykazie z 1564 roku powstał folwark.

• Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w., red. M. Słoń, http://atlasfontium.pl

Przybrodzin na mapie z 1803 roku

1846 roku

Wieś liczy 12 domów i 84 mieszkańców. Jest własnością rządową.

• J.A.Bobrowicz.- Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księstwa Poznańskiego – wyd. Lipsk 1846 rok

1888 roku

Miejscowość składa się z 13 domów zamieszkałych przez 114 mieszkańców, wśród nich 5 osób to katolicy a pozostałe 109 to protestanci.

• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom IX. 1888 rok.

Przybrodzin na mapie z 1893 roku

1928 roku

We wsi mieszka 116 osób. Jest tam karczma prowadzona przez p. Imbierowicza J. Działają dwaj rzemieślnicy: kowal p. Hartwich A. oraz cieśla p. Nowak S. Największym właścicielem ziemskim jest p.Lück Otto posiadacz 55 ha ziemi.

• Księga adresowa Polski. 1928 rok.

Cmentarz ewangelicki

Co najmniej do końca II wojny światowej w miejscowości istniał cmentarz ewangelicki, miejsce spoczynku dawnych jej mieszkańców, dziś miejsce to jest prywatnym terenem rekreacyjnym. Dawny ten cmentarz widoczny jest na zamieszczonej mapce z 1934 roku (miejsce oznaczone krzyżykami, między wsią a linią kolejową przy jeziorze).

Legenda:

• Odległość podana jest od rynku w Słupcy do centrum opisywanej miejscowości.
• Dane statystyczne miejscowości pochodzą ze strony internetowej: Polska w liczbach.

Z życia mieszkańców wsi:

15 Czerwca 1936 roku

Burza.

15 czerwca nad Powidzem i okolicami przeszła gwałtowna burza, która wyrządziła poważne szkody.

W wyniku uderzenia pioruna zapaliły się zabudowania gospodarcze należące do rolnika, pana Rudolfa Dorwanza, w pobliskim Przybrodzinie. Ogień objął chlew oraz stodołę, stwarzając poważne zagrożenie dla całego gospodarstwa.

Na miejsce szybko przybyła powidzka straż pożarna, której sprawna interwencja zapobiegła całkowitemu zniszczeniu zabudowań. Dzięki ich działaniom udało się opanować pożar i ograniczyć straty.

• 
  Lech.Gazeta Gnieźnieńska: codzienne pismo polityczne dla wszystkich stanów. Dodatki: tygodniowy „Lechita” i powieściowy oraz dwutygodnik „Leszek” 1936.06.25 R.36 Nr146